phòng ngừa thuyên tắc ối

Bài 1: Một tuần cứu 2 sản phụ nghi thuyên tắc ối Một sản phụ mất gần như hết máu (6,1 lít) và một sản phụ mất 1,8 lít máu sau khi vừa sinh con xong nghi TTO được BV Từ Dũ TP.HCM cứu sống thành công chỉ trong vòng một tuần qua. Bệnh nhân với bệnh tim bẩm sinh phức tạp đã được phẫu thuật hay chưa, đều cần thiết đánh giá và chăm sóc tích cực, chủ yếu là vấn đề loạn nhịp tim, thuyên tắc ngoại biên hoặc thuyên tắc phổi và suy tim. Cấp cứu người bệnh tim bẩm sinh đơn giản chủ yếu là nhịp nhanh trên thất và nên được điều trị như thai phụ không có bệnh tim bẩm sinh. Việc điều trị thuyên tắc phổi thường phải kéo dài, gây tốn kém và ảnh hưởng đến chất lượng sống của bệnh nhân. nghẽn mạch do mỡ hay tắc mạch ối. 2. Triệu chứng và yếu tố nguy cơ gây thuyên tắc phổi Do vậy, mỗi người cần có ý thức để phòng ngừa Bác sĩ Nguyễn Thị Mỹ Hà- Giám đốc Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Sóc Trăng, cho biết, sản phụ T.T.A.Đ. (30 tuổi, ngụ huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng) bị thuyên tắc ối khi đang nằm chờ sinh con đầu lòng vào tối ngày 22/1. Trong quá trình sinh thường, bệnh nhân đột ngột khó Nếu xảy ra thuyên tắc ối có tới 50% sản phụ sẽ chết trong giờ đầu khi khởi phát triệu chứng và trong số sống sót sau 1 giờ thì phần lớn để lại di chứng thần kinh nặng nề. Tất cả các độ tuổi đều có thể bị thuyên tắc ối xảy ra trước, trong và ngay sau khi sinh. Việc nạo hút thai, truyền dịch ối, hay chấn thương bụng cũng có thể xảy ra. Phòng ngừa và điều chỉnh một vài tình trạng thiếu hụt vitamine do chế độ dinh dưỡng mất cân đối hoặc không đủ ở người lớn, thanh niên và trẻ em trên 6 tuổi. do tắc nghẽn mạch vành cố định (đau thắt ngực ổn định) và/hoặc co thắt mạch/co mạch (đau thắt Vay Tiền Nhanh Iphone. Tắc mạch do nước ối là một hội chứng lâm sàng có giảm ôxy máu, hạ huyết áp và bệnh lý đông máu là kết quả của sự xâm nhập của các kháng nguyên bào thai vào tuần hoàn của tắc mạch nước ối là cấp cứu sản khoa hiếm gặp, ước tính xảy ra trong khoảng từ 2 đến 6/ trường hợp mang thai. Nó thường xảy ra trong giai đoạn muộn của thai nhưng có thể xảy ra vào cuối tam cá nguyệt thứ nhất hoặc thứ 2 trong thai kỳ. 1. Clark SL Amniotic fluid embolism. Obstet Gynecol 123337-348, 2014. doi Thuật ngữ tắc mạch ối trong một thời gian dài được cho rằng đó là một cơ chế cơ học, rối loạn tắc nghẽn như khi có cục máu đông hay khí gây tắc nghẽn. Tuy nhiên, bởi vì nước ối là hoàn toàn hòa tan trong máu, nó không thể gây tắc được. Hơn nữa, một lượng nhỏ tế bào bào thai và mảnh vỡ mô có thể đi kèm với nước ối vào lưu thông của người mẹ là quá nhỏ để có thể gây ra cản trở cơ học cho mạch phổi đủ để gây ra những thay đổi huyết động xảy ra trong hội chứng mẹ tiếp xúc với các kháng nguyên bào thai có thể khá phổ biến trong thời gian chuyển dạ và sinh nở nên chưa hiểu tại sao chỉ có một vài phụ nữ tắc mạch do nước ối. Người ta cho rằng những kháng nguyên khác nhau ở bào thai với số lượng khác nhau có thể tương tác với các yếu tố nhạy cảm không rõ của mẹ. Nhiều yếu tố liên quan đến tăng nguy cơ thuyên tắc nước ối, nhưng bằng chứng không nhất quán. Như với phơi nhiễm kháng nguyên thai nhi, rất nhiều yếu tố nguy cơ thường gặp hoặc ít nhất có thể xảy ra hơn là tắc mạch nước ối, và có sự hiểu biết không tốt về sinh lý bệnh lý là vì sao chỉ có một vài phụ nữ có các yếu tố nguy cơ phát triển hội chứng. Tuy nhiên, nguy cơ nói chung được cho là tăng lên theo Tuổi mẹ caoChấn thương vùng bụngXé rách cổ tử cung Triệu chứng và Dấu hiệu Chứng đông máu biểu hiện như chảy máu từ tử cung và/hoặc các vị trí của vết rạch và chích tĩnh cấp máu cho tử cung gây ra đờ tử cung và suy lệ tử vong rất cao. Đánh giá lâm sàngLoại trừ các nguyên nhân khácChẩn đoán tắc mạch dịch ối bị nghi ngờ khi 3 triệu chứng kinh điển xuất hiện trong thời gian chuyển dạ hoặc ngay sau khi sinh Thiếu oxy đột ngộtHuyết áp thấpBệnh đông máuChẩn đoán thuyên tắc ối bằng lâm sàng và bằng cách loại trừ các nguyên nhân khác như sauKhám nghiệm tử thi có thể phát hiện các tế bào vảy và tóc thai trong tuần hoàn phổi, nhưng phát hiện này không khẳng định chẩn đoán. Tế bào thai nhi đôi khi được phát hiện ở những bệnh nhân không bị tắc mạch nước ối. Chăm sóc hỗ trợĐiều trị chứng tắc mạch nước ối là hỗ trợ. Nó bao gồm truyền hồng cầu cần thiết để thay thế máu bị mất và huyết tương đông lạnh và các yếu tố đông máu khi cần để điều trị tình trạng rối loạn đông máu phối hợp với hỗ trợ hô hấp và tuần hoàn, với thuốc trợ tim nếu cần. Yếu tố đông máu VIIa tái tổ hợp không nên được chỉ định thường xuyên nhưng có thể chỉ định những phụ nữ tiếp tục bị chảy máu nặng mặc dù sử dụng các yếu tố đông máu mổ ngay lập tức có thể cải thiện kết cục của mẹ và có thể rất quan trọng đối với sự sống còn của thai nhi là tuổi thai. 1. Combs CA, Montgomery DM, Toner LE, Dildy GA Society for Maternal-Fetal Medicine special statement Checklist for initial management of amniotic fluid embolism. Am J Obstet Gynecol S0002-9378 2100001-6, 2021. doi Tắc mạch ối thường xảy ra trong quá trình chuyển dạ và sinh đẻ và gây ra tình trạng thiếu oxy, hạ huyết áp và hội chứng rối loạn đông loạn này không phải là hiện tượng tắc nghẽn cơ học nhưng có lẽ là phản ứng hóa sinh, trong đó phơi nhiễm với kháng nguyên thai nhi gây ra phản ứng viêm quá mức ở người lệ tử vong cao, và bệnh nhân cần phải hỗ trợ ngay lập tức hô hấp và huyết động và thay thế các yếu tố đông đẻ ngay lập tức là cần thiết cho sự tồn tại của thai nhi ở tuổi thai còn sống; nó cũng có thể cải thiện kết quả của bà mẹ. Bản quyền © 2023 Merck & Co., Inc., Rahway, NJ, USA và các chi nhánh của công ty. Bảo lưu mọi quyền. Thuyên tắc ối tiếng Anh là Amniotic Fluid Embolism Syndrome là một trong những tai biến sản khoa hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm, tỷ lệ tử vong lên đến 90% các trường hợp mắc bệnh. Hiện tượng này có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ, hiện chưa có biện pháp điều trị hữu hiệu. Nội dungTổng quan bệnh Thuyên tắc ốiNguyên nhân bệnh Thuyên tắc ốiTriệu chứng bệnh Thuyên tắc ốiĐối tượng nguy cơ bệnh Thuyên tắc ốiPhòng ngừa bệnh Thuyên tắc ốiCác biện pháp chẩn đoán bệnh Thuyên tắc ốiCác biện pháp điều trị bệnh Thuyên tắc ối Tổng quan bệnh Thuyên tắc ối Thuyên tắc ối là như thế nào? Thuyên tắc ối là một cấp cứu sản khoa, hiếm gặp nhưng gây ra hậu quả nghiêm trọng. Đây là nỗi kinh hoàng cho những người làm công tác về ngành sản. Đa số sản phụ bị thuyên tắc ối tử vong trong giờ đầu, 85% số sản phụ sống sót có di chứng về thần kinh. Tỉ lệ tử vong thai nhi là 21 – 32%, nếu tim thai vẫn còn xảy ra lúc tai biến, gần 70% sẽ sống được nếu đem ra kịp thời, nhưng 50% số trẻ sống sót có tổn thương thần kinh. Tỉ lệ mắc bệnh 1/ 1/ Bệnh thuyên tắc mạch ối là gì? Bệnh thuyên tắc mạch ối là tình trạng có xâm nhập của nước ối vào trong mạch máu người mẹ, gây ra hàng loạt các biến đổi nguy hại có thể nhanh chóng dẫn đến tử vong cho sản phụ. Hội chứng “ tắc mạch ối” xảy ra khi dịch ối, những tế bào thai nhi, tóc hoặc các mảnh tổ chức thai khác đi vào vào tuần hoàn mẹ gây ra phản ứng dị ứng. Phản ứng dị ứng này gây ra suy hô hấp và suy tuần hoàn cấp tính cho mẹ. Thuyên tắc ối Nguyên nhân bệnh Thuyên tắc ối Nguyên nhân tắc mạch ối là kết quả do dịch nước ối tràn vào tĩnh mạch tử cung gây ra phản ứng dị ứng, sốc phản vệ và điều này xảy ra khi có 3 điều kiện sau đây Vỡ màng ối Nước ối bị chảy ra ngoài do màng ối vỡ sớm, nhau thai và thành cổ tử cung phân ly khiến cho mạch máu bị tổn thương. Lúc này nước ối sẽ thông qua các tĩnh mạch niêm mạc cổ tử cung đi vào tuần hoàn máu của mẹ. Khi tử cung co thắt mạnh nước ối nhanh chóng làm vỡ mạch máu, hậu quả dẫn đến các phản ứng của cơ thể và cơ chế đông máu trở nên bất tĩnh mạch của tử cung hay cổ tử cung làm cho các tĩnh mạch bên trong tử cung không còn ổn định, nước ối chảy vào mạch máu gây nên hiện tượng thuyên tắc lực buồng tử cung cao hơn áp lực tĩnh mạch Áp lực buồng tử cung quá lớn trong những trường hợp sinh nhiều con cũng dễ dẫn đến thuyên tắc ối. Ngoài ra, những trường hợp đa thai, khó sinh làm tổn thương cổ tử cung tạo điều kiện cho nước ối xâm nhập vào hệ thống mạch máu của mẹ dẫn đến thuyên tắc ối. Tuy nhiên, bệnh thuyên tắc ối rất hiếm và thông thường có một ít nước ối đi vào máu sản phụ trong lúc sinh mà không gây ra vấn đề gì. Triệu chứng bệnh Thuyên tắc ối Các dấu hiệu xảy ra thuyên tắc ối gồm Sản phụ khó thở cấp kèm cao huyết áp. Quá trình này xảy ra nhanh chóng và tiến triển đến ngừng tim phổi. Sau đó sản phụ rơi vào trạng thái hôn mê. Mặc dầu nhiều sản phụ không sống sót qua giai đoạn đầu, nhưng khoảng 40% số người sống sót ở giai đoạn đầu sẽ bước vào giai đoạn sau. Đây là giai đoạn sản phụ chảy máu và có thể kèm theo rét run nặng, ho, nôn ói và cảm giác khó chịu trong miệng. Do chảy máu quá mức sẽ đưa sản phụ đến rối loạn đông máu, suy thai cấp. Các triệu chứng xác định thuyên tắc ối Sản phụ hạ huyết áp và ngừng tim đột phụ hạ oxy máu cấp và ngưng lý đông máu xảy ra đột ngột, các xét nghiệm cho thấy bằng chứng tiêu thụ nội mạch hoặc tán huyết hoặc xuất huyết lâm sàng trầm ra trong quá trình chuyển dạ, mổ lấy thai hoặc trong vòng 30 phút đầu sau có bất kỳ bệnh lý nội khoa như tim mạch,tiêu hóa, hô hấp, bệnh về máu… nào trước đó. Đối tượng nguy cơ bệnh Thuyên tắc ối Bệnh thuyên tắc ối chỉ xảy ra ở phụ nữ. Bệnh không có liên quan đến chủng tộc, nhưng một nghiên cứu cho rằng người da đen có nguy cơ gấp đôi bị thuyên tắc ối. Các yếu tố có nguy cơ làm tăng thuyên tắc ối bao gồm Mẹ bầu tuổi cao nếu bạn sinh con khi trên 35 tuổi thì sẽ có nguy cơ bị bệnh thuyên tắc ốiBất thường nhau thai nếu có cấu trúc phát triển bất thường trong tử cung khi mang thai, sản phụ sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh thuyên tắc ối. Các bất thường có thể bao gồm nhau tiền đoạn một phần hay toàn phần hoặc nhau thai bong ra bên trong tử cung trước khi sinh nhau bong non. Những bất thường này có thể phá vỡ rào cản vật lý giữa sản phụ và thai nhiTiền sản giật nếu sản phụ mắc tiền sản giật – huyết áp cao và protein nhiều trong nước tiểu sau tuần 20 – sẽ có nguy cơ bị bệnh thuyên tắc ốiMổ lấy thai việc dùng kẹp hoặc giác hút lấy thai có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh thuyên tắc ối. Các thủ thuật này có thể phá vỡ hàng rào vật lý giữa sản phụ và thai nhi. Tuy nhiên, các chuyên gia không chắc rằng mổ lấy thai có làm tăng nguy cơ mắc bệnh thuyên tắc ối hay ối là tình trạng có quá nhiều nước ối quanh thai nhi, làm sản phụ có nguy cơ bị bệnh thuyên tắc ối Ngoài ra còn có một số đối tượng có nguy cơ bị bệnh thuyên tắc khối như Thai chết lưu hay thai suyRách cổ tử cung cao, rách đoạn dưới cổ tử cungThai toChọc dò ốiỐi vỡ Phòng ngừa bệnh Thuyên tắc ối Cho đến nay không có biện pháp dự phòng nào hữu hiệu đối với thuyên tắc ối. Bệnh lý này không thể ngăn chặn được, và ngay cả các bác sĩ cũng rất khó khăn trong việc dự đoán khi nào nó sẽ xảy ra trong suốt quá trình sản phụ chuyển dạ. Chỉ có thể hạn chế phần nào bằng việc Sản phụ không nạo phá thai ở các cơ sở không uy tínKhông sinh dàyNếu đã lớn tuổi trên 40 thì nên cân nhắc việc mang thai hợp lýGiảm thiểu tối đa các va chạm mạnh vào vùng bụng lúc thai đã lớnHãy nói chuyện với bác sĩ khoa sản về tiền sử bệnh khi muốn có thai Các biện pháp chẩn đoán bệnh Thuyên tắc ối Dựa vào các dấu hiệu lâm sàng Tụt huyết áp cấp hay ngừng timThiếu oxy cấpBệnh lý đông máu hoặc xuất huyết nhiều nhưng không giải thích được nguyên nhân nào khácTất cả đều xảy ra trong lúc chuyển dạ, mổ lấy thai,…hay xảy ra trong 30 phút đầu sau sinh mà không thể giải thích được nguyên nhân khác. Các xét nghiệm cận lâm sàng Xét nghiệm máu, gồm đông máu, men tim, điện giải và nhóm máu, cũng như công thức tâm đồ để đánh giá nhịp mao mạch để kiểm tra lượng oxy trong X-quang để tìm kiếm dịch xung quanh âm tim để đánh giá chức năng tim. Các biện pháp điều trị bệnh Thuyên tắc ối Phương pháp điều trị bệnh khẩn cấp bao gồm Đặt catheter bác sĩ sẽ đặt ống catheter vào một trong các động mạch để theo dõi huyết áp. Bác sĩ cũng đặt ống vào tĩnh mạch ở ngực ống thông tĩnh mạch trung tâm để cung cấp dịch truyền, thuốc hoặc máuCung cấp oxy bác sĩ có thể đặt ống thở vào khí quản để giúp sản phụ thở dễ dàng hơnSử dụng thuốc bác sĩ có thể dùng các loại thuốc để cải thiện và hỗ trợ chức năng tim. Các thuốc khác có thể được sử dụng để làm giảm áp lực gây ra bởi chất lỏng đi vào tim và phổiTruyền máu nếu bị chảy nhiều máu, sản phụ cần phải được truyền máu và dịch thay thế. Bệnh thuyên tắc ối không thể dự báo trước, không có cách dự phòng và là một cấp cứu sản khoa không điều trị được. Trong khi chuyển dạ cần nhanh chóng ghi nhận lại các dấu hiệu và triệu chứng, hồi sức tích cực và điều trị hỗ trợ là điều kiện tiên quyết có thể mang lại hy vọng cứu sống mẹ và thai nhi. Đau đầu Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trịNhiễm trùng ối Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trịĐa ối Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trịSuy thai Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trịHội chứng truyền máu song thai Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị Tắc mạch ối là một trong những tai biến sản khoa nghiêm trọng, thường xảy ra đột ngột và không có dấu hiệu báo trước nào. Nếu sản phụ bị tắc mạch ối nặng và không được phát hiện, cấp cứu kịp thời, có thể dẫn đến nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, cần phòng ngừa thuyên tắc ối để đảm bảo sức khỏe của sản phụ và thai mạch ối là tình trạng nước ối xâm nhập vào trong lòng mạch máu của sản phụ và gây ra hàng loạt các biến đổi nguy hại có thể dẫn đến tử vong nếu như không được chẩn đoán và xử trí kịp thời. 1. Dấu hiệu nhận biết tắc mạch ối sớm Mặc dù tắc mạch ối thường xảy ra một cách đột ngột và không có triệu chứng báo trước, tuy nhiên, một số dấu hiệu sau có thể giúp nhận biết và chẩn đoán sớmĐột ngột tím tái toàn thân, khó thở, sùi bọt mép, co đó chuyển sang lơ mơ, hôn mê, mạch đập nhanh và nhẹ, khó tử giãn to, huyết áp tụt và không đo được, ngưng tim, ngưng cung mềm, bụng gồng không đánh giá được cơn co tử chảy không thể cầm được, máu đỏ và loãng, dẫn đến mất thai đo được khoảng 50 - 60 lần/phút. 2. Điều trị tắc mạch ối Ngay sau khi sản phụ được chẩn đoán và theo dõi tắc mạch ối, các bác sĩ sẽ tiến hành xử lý hồi sức tích cực cho bệnh nhân, cụ thểCho sản phụ thở oxy, xoa bóp máu, bù dịch và truyền thuốc vận mạch để duy trì huyết áp của sản chỉnh rối loạn đông máu, cân bằng kiềm toan, truyền các chế phẩm hành mổ đẻ bắt con và cắt tử cung bán phần hoặc toàn phần theo chỉ định và tình trạng của sản phụ, khâu cột động mạch tử sẵn máy sốc điện để sốc điện sản phụ kịp kịp thời xử trí nhanh nhất các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra đối với thai phụ và thai nhi, phòng sinh cần được trang bị các hộp dụng cụ phòng chống nguy cơ tai biến sản khoa, bao gồm hộp ngưng tim, hộp băng huyết sau sinh, hộp dụng cụ mổ lấy con để bác sĩ có thể thực hiện thao tác ngay và không cần phải chuyển người bệnh sang phòng phẫu thuật. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng phải có ngân hàng máu để kịp thời ứng cứu, đội ngũ bác sĩ cũng phải có kinh nghiệm thực hành lâm sàng tốt và nhanh nhạy, như vậy mới có thể hạn chế tử vong đối với sản Nhận biết và phòng ngừa thuyên tắc ối sớm để xử trí kịp thời tai biến sản khoa Sản phụ bị tắc mạch ối cần được phát hiện sớm các dấu hiệu và xử trí kịp thời để hạn chế những nguy hiểm xảy ra ảnh hưởng đến tính mạng của thai phụ và thai nhi. Một số yếu tố sau đây được xem là nguy cơ có thể giúp phòng ngừa thuyên tắc ối nhưSản phụ lớn tuổiSản phụ đa sảnSản phụ chuyển dạ quá nhanh hoặc gặp khó khăn khi chuyển dạThai lớn hoặc thai chết lưu,Sản phụ bị vỡ tử cung, vỡ ối, chọc dò ốiSản phụ bị nhau tiền đạo, nhau bong non, hoặc nhau cài răng lượcSản phụ bị rách cổ tử cung cao, rách đoạn dưới tử cungSản phụ sinh mổNhững sản phụ có yếu tố nguy cơ cần được theo dõi kỹ trong quá trình chuyển dạ và sau sinh để phòng ngừa những biến chứng thuyên tắc ối nguy có tai biến sản khoa do tắc mạch ối cần ngay lập tức tiến hành cấp cứu ngừng hô hấp tuần hoàn nhanh và đúng kỹ thuật, hiệu quả. Cần nhận biết và phòng ngừa thuyên tắc ối sớm để xử trí kịp thời. Trong tình huống nguy kịch, để cứu sống sản phụ có thể phải tiến hành phẫu thuật cắt tử Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec hiện có dịch vụ thai sản trọn gói như một giải pháp giúp mẹ bầu an tâm vì đã có sự đồng hành của đội ngũ y bác sĩ trong suốt thai kỳ. Khi lựa chọn Thai sản trọn gói, thai phụ đượcQuá trình mang thai được theo dõi bởi đội ngũ bác sĩ giàu chuyên mônThăm khám đều đặn, phát hiện sớm các vấn đề bất thường trong thai kỳThai sản trọn gói giúp thuận tiện cho quá trình sinh đẻTrẻ sơ sinh được chăm sóc toàn diện Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. XEM THÊM Mạch máu tiền đạo trong thai kỳ Những điều cần biết Các biến chứng có thể gặp trong quá trình chuyển dạ Bị ngã khi đang mang thai có đáng lo? Thuyên tắc ối là một hiện tượng hiếm gặp song hậu quả lại vô cùng nghiêm trọng. Mẹ nên trang bị đầy đủ cái nhìn tổng quan cũng như kiến thức về bệnh. Từ đó, mẹ có thể có những giải pháp xử lý kịp thời để bảo vệ sức khỏe của chính mình. 1. Thuyên tắc ối là gì2. Mối nguy hiểm từ thuyên tắc ối3. Nguyên nhân dẫn đến thuyên tắc ối4. Xác định thuyên tắc ối như thế nào5. Phòng ngừa thuyên tắc ối 1. Thuyên tắc ối là gì Thuyên tắc ối là một cấp cứu sản khoa hiếm gặp. Đây tình trạng mạch máu bị xâm nhập bởi nước ối, các tế bào thai, tóc hoặc các thành phần thai nhi có trong cơ thể sản phụ do vỡ ối. Hiện tượng này có thể nhanh chóng gây ra những biến chứng nguy hiểm, trong đó có cả xuất huyết và suy hô hấp cấp tính gây nguy cơ tử vong cao. Vì vậy mẹ cần chú ý những dấu hiệu báo cụ thể đồng thời tìm hiểu cách xử lý tốt nhất khi gặp hiện tượng trên. Để có thể có những giải pháp kịp thời, mẹ hãy chủ động tìm hiểu bệnh và lắng nghe lời khuyên từ chuyên gia. Thuyên tắc ối là tình trạng mạch máu bị xâm nhập bởi nước ối Y khoa ghi nhận, trong vòng 1 tiếng đồng hồ đầu tiên, đa số các sản phụ đều sẽ tử vong. Phần lớn sản phụ qua khỏi cơn nguy kịch cũng đều phải chịu các di chứng về thần kinh sau này. Ảnh hưởng của thuyên tắc ối không chỉ ở mẹ mà tỉ lệ tử vong của thai nhi do biến chứng này cũng rất cao, từ 21-32%. Trẻ được sinh ra với hiện tượng trên cũng dễ mắc các biến chứng tương tự như ở mẹ. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tương lai phát triển và học tập sau này của bé. Mối nguy hiểm từ thuyên tắc ối Xem thêm Mẹ nên làm gì nếu bị tắc tia sữa? Đau bụng đẻ và tất tần tật các biện pháp giảm đau cho mẹ 3. Nguyên nhân dẫn đến thuyên tắc ối Nước ối là môi trường sống tự nhiên của thai nhi. Ở điều kiện thường, nước ối sẽ ở trong buồng ối và không gây nguy hại cho sản phụ. Tuy nhiên, một khi nước ối đi vào máu sẽ gây nên hiện tượng tắc mạch ối. Hiện tượng này có thể xuất phát từ nguyên nhân khác nhau. Các nguyên nhân chủ yếu có thể kể đến là Vỡ màng ối. Vỡ tĩnh mạch của cổ tử cung hay tử cung. Áp lực từ buồng tử cung cao hơn áp lực tĩnh mạch. Nguyên nhân dẫn đến thuyên tắc ối Ngoài ra, các yếu tố dưới đây cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh Mẹ bầu trên 35 tuổi sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Tuổi mẹ càng cao thì khả năng bị tắc mạch ối càng cao. Sản phụ xuất hiện hiện tượng tiền sản giật, bất thường nhau thai. Thai lớn, thai chết lưu hoặc thai suy trong bụng mẹ gây tắc mạch ối. Đa ối nhiều nước ối xung quanh thai nhi cũng là 1 yếu tố tăng khả năng mắc bệnh. 4. Xác định thuyên tắc ối như thế nào Thuyên tắc ối xảy ra đột ngột và nhanh chóng. Mẹ bầu có thể xác định thuyên tắc ối qua các dấu hiệu cụ thể. Ngoài ra, việc tiến hành siêu âm và xét nghiệm lâm sàng cũng sẽ giúp bác sĩ định hình chính xác hơn tình trạng của bệnh. Có thể xác định bệnh thuyên tắc ối thông qua các xét nghiệm lâm sàng Xét nghiệm máu đông máu, điện giải và nhóm máu, công thức máu, … Phương pháp đánh giá nhịp tim. Phương pháp siêu âm tim. Phương pháp chụp X-quang để tìm kiếm dịch xung quanh tim. Thuyên tắc ối xảy ra đột ngột và nhanh chóng Ngoài xét nghiệm, siêu âm, mẹ có thể xác định bệnh qua một số biểu hiện cụ thể sau Dấu hiệu ở giai đoạn đầu là sản phụ hạ huyết áp, ngừng tim đột ngột. Thiếu hụt oxy trong máu, suy hô hấp nhanh chóng, có dấu hiệu ngừng thở. Hiện tượng xảy ra trong quá trình chuyển dạ, mổ lấy thai hoặc trong vòng 30 phút sau sinh. Mẹ có các biểu hiện ớn lạnh, rét run người, buồn nôn, khó chịu trong miệng, co giật, hôn mê… Phù phổi, nhiều dịch trong phổi. Nhịp tim thai nhi bất thường. Chảy máu tử cung hoặc từ vết khâu mổ, nơi tiêm tĩnh mạch. Mạch đập nhanh, loạn mạch. Trụy tim mạnh, khả năng bơm máu của tim bị ảnh hưởng. Tâm thần không ổn định, dễ lo lắng. Triệu chứng nguy hiểm đến tính mạng rối loạn đông máu. Mối người sẽ có cơ địa khác nhau nên các biểu hiện cũng khác nhau. Tuy nhiên khi thấy các dấu hiệu trên mẹ cần đến bác sĩ gấp để được thăm khám kịp thời. 5. Phòng ngừa thuyên tắc ối Phòng ngừa thuyên tắc ối Thuyên tắc ối là hiện tượng rất hiếm gặp. Hiện tại, giới y khoa vẫn chưa có cách phòng ngừa cụ thể cũng như chữa trị triệt để dành cho căn bệnh này. Tuy nhiên, mẹ bầu có thể chủ động phòng tránh bằng một số cách đơn giản. Để hạn chế tối đa nguy cơ mắc tắc mạch ối, mẹ bầu cần phải lưu ý những điều dưới đây. Không nên nạo phá thai bừa bãi. Khoảng cách giữa các lần sinh phải hợp lý, không nên sinh quá dày. Hạn chế vận động mạnh khi thai đã trưởng thành. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng việc mang thai khi mẹ bầu đã ngoài 35 tuổi Thuyên tắc ối hay tắc mạch ối là hiện tượng hiếm gặp và vô cùng nguy hiểm. Ngày nay, chưa có bất kì biện pháp phòng ngừa hay chữa trị hiệu quả và triệt để nào. Nhận biết sớm các dấu hiệu trong quá trình chuyển dạ và nhờ sự giúp đỡ kịp thời của các bác sĩ là điều quan trọng cần làm để bảo toàn tính mạng cho mẹ và thai nhi. Nguồn tham khảo Thuyên tắc ối là một tình trạng rất hiếm gặp, nguyên nhân chính xác vẫn chưa được biết rõ, là một biến chứng nguy hiểm và có thể gây tử vong trong quá trình chuyển dạ hoặc ngay sau khi sinh con. Thuyên tắc ối rất khó chẩn đoán vì các triệu chứng có thể tương tự như các biến chứng nghiêm trọng khác trong quá trình sinh dung chínhThuyên tắc ối là gì?Các yếu tố nào dễ gây nguy cơ thuyên tắc ối?Chẩn đoán thuyên tắc ốiĐiều trị thuyên tắc ối như thế nào?Có thể ngăn ngừa thuyên tắc ối không?Thuyên tắc ối là một tình trạng rất hiếm gặp có thể xảy ra cho người mẹ trong khi sinh hoặc ngay sau khi sinh. Vẫn chưa rõ nguyên nhân gây ra thuyên tắc ối, nhưng một số chuyên gia cho rằng nó có thể liên quan đến việc nước ối đi vào dòng máu của cơ thể người mẹ. Nước ối là chất lỏng bao quanh giúp em bé “trôi nổi” khi còn trong bụng mẹ Ảnh Internet.Nước ối là chất lỏng bao quanh em bé khi còn trong bụng mẹ. Khi chất lỏng này xâm nhập vào hệ tuần hoàn của người mẹ, nó có thể gây ra phản ứng giống như dị ứng có thể gây tử vong. Đây là một trường hợp cấp cứu y tế cần các chuyên gia chăm sóc đặc tắc ối là một hiện tượng hiếm gặp. Thực sự rất khó chẩn đoán thuyên tắc ối vì các triệu chứng có thể rất giống với các biến chứng khác như sản giật, sốc nhiễm trùng, bong nhau thai và vỡ tử cung. Do khó khăn này trong quá trình chẩn đoán, việc xác định tỷ lệ phần trăm phụ nữ bị thuyên tắc ối mỗi năm cũng không dễ không may, tỷ lệ tử vong ở những sản phụ mắc phải tình trạng này là rất yếu tố nào dễ gây nguy cơ thuyên tắc ối? Thuyên tắc ối là một tình trạng rất hiếm, có thể xảy ra trong khi sinh hoặc ngay sau khi sinh Ảnh Internet.Các nhà nghiên cứu vẫn chưa chắc chắn tại sao lại xảy ra thuyên tắc ối, tuy nhiên các nghiên cứu hiện tại chỉ ra một số yếu tố nguy cơ có thể dễ gây ra tình trạng này, bao gồmTuổi của người mẹ mang thai ở độ tuổi lớn hơn có nguy cơ cao hơnĐa thai mang thai nhiều em bé cùng lúc có nguy cơ cao hơnSuy thaiBất thường nhau thaiSản giật hiện tượng co giật liên quan đến thai kỳĐa ối có quá nhiều nước ối bao quanh em béCác vết rách cổ tử cungVỡ tử cungMổ lấy thaiChuyển dạ nhanh và cường độ caoChẩn đoán thuyên tắc ốiChẩn đoán thuyên tắc ối rất khó vì nhiều triệu chứng có thể trùng lặp với các bệnh lý nghiêm trọng khác. Bác sĩ sẽ loại trừ các nguyên nhân có thể khác trong khi chẩn đoán thuyên tắc ối. Thuyên tắc ối được cho là xảy ra trong quá trình chuyển dạ hoặc trong vòng 30 phút sau khi tắc ối xảy ra qua 2 giai đoạn với các biểu hiện khác đoạn 1 Suy hô hấp nhanh chóng và ngừng tim. Giai đoạn này có tỷ lệ tử vong cao đoạn hai Đây là giai đoạn xuất huyết, sản phụ có thể bị chảy máu quá nhiều tại vị trí vết mổ lấy thai, hoặc sót nhau dấu hiệu khác có thể bao gồmTụt huyết áp cấp tính hoặc ngừng timNgừng hô hấp và thiếu oxyĐông máu hoặc xuất huyết nghiêm trọng không rõ nguyên nhân, có thể xảy ra trong quá trình chuyển dạ, lúc sinh mổ và trong vòng 30 phút sau khi sinhĐiều trị thuyên tắc ối như thế nào?Thuyên tắc nước ối là một tình trạng cấp cứu và việc điều trị cần phải thật nhanh chóng để bảo vệ tính mạng của cả mẹ và bé. Một số phương pháp bác sĩ có thể sử dụng bao gồmTruyền máu, huyết tương và tiểu cầuCắt tử cung để cầm máuDùng steroidHồi sức tim phổiThở oxy bằng cách đặt ống khí quản hoặc thở máy Phải theo dõi sát để phát hiện sớm thuyên tắc ối nếu có xảy ra Ảnh Internet.Có thể ngăn ngừa thuyên tắc ối không?Thật không may, hiện nay không có cách nào để ngăn ngừa thuyên tắc ối. Các nhà khoa học và các bác sĩ vẫn chưa hiểu rõ nguyên nhân chính xác gây ra tình trạng này và do đó chưa có cách để ngăn chặn nó. Biện pháp tốt nhất là theo dõi sản phụ trong quá trình sinh nở và sau sinh để phát hiện các dấu hiệu bất thường và cấp cứu kịp thời nếu có biến chứng xảy theo dõi BlogAnChoi để cập nhật tin tức về sức khỏe nhé!Mời bạn xem thêm các bài viết về sức khỏe của BlogAnChoiRối loạn lo âu Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị như thế nào?Bạch tạng là gì? Tại sao lại có người bạch tạng?Ngộ độc rượu Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừaViêm khớp có những loại nào? Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừaHội chứng sợ độ cao Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa Thuyên tắc ối tiếng Anh là Amniotic Fluid Embolism Syndrome là một trong những tai biến sản khoa hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm, tỷ lệ tử vong lên đến 90% các trường hợp mắc bệnh. Hiện tượng này có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ, hiện chưa có biện pháp điều trị hữu hiệu. Vậy thai phụ cần làm gì để sớm phát hiện các bất thường, phòng tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra? Kết quả cuộc điều tra tử vong mẹ và trẻ sơ sinh Việt Nam được tiến hành ở tất cả phụ nữ từ 15-55 tuổi, tất cả các xã của 30 quận/huyện thuộc 10 tỉnh/thành, tỷ lệ miền núi/nông thôn đồng bằng/thành thị của Bộ Y tế cho thấy, 71,5% các trường hợp mẹ tử vong là do các tai biến sản khoa, trong đó tỷ lệ tử vong do tắc mạch ối lên đến 34,7%. Sản phụ Yên Bái mang thai lần 3, trong thời gian nằm viện chờ sinh, sản phụ đột nhiên có dấu hiệu vỡ ối, được chuyển đến bàn sinh. Chỉ ít phút sau, sản phụ gọi không trả lời, tái nhợt, ngưng thở, mất mạch, huyết áp không đo được. Chẩn đoán sản phụ bị ngừng tuần hoàn trong tình trạng thai 39 tuần chuyển dạ, nghi do thuyên tắc nghẽn mạch ối. Hay trường hợp sản phụ Khánh Hòa, mang thai lần 2 được 37,5 tuần, chuyển dạ nhập viện chờ sinh. Sau vỡ ối vài phút, sản phụ đột ngột tím tái, bất tỉnh, rồi khó thở, trụy tim, không bắt được mạch, lúc này tim thai yếu dần. Chẩn đoán sản phụ bị tắc nghẽn mạch ối sau khi sinh đẻ đe dọa tính mạng cả mẹ lẫn thai nhi, báo động đỏ cấp cứu, huy động lực lượng bác sĩ dốc sức cứu sản phụ. “Thuyên tắc mạch ối là một biến chứng vô cùng nguy hiểm trong sản khoa. Biến chứng này xảy ra đột ngột, diễn tiến cực kỳ nhanh, tỷ lệ cứu sống rất thấp mà lại không hề có bất cứ dấu hiệu cảnh báo nào”, Lưu Thị Hồng cho biết. Thuyên tắc ối là gì? Thuyên tắc ối còn gọi là tắc mạch ối là tình trạng nước ối, tế bào thai nhi, tóc, lông tơ hoặc các mảnh vụn khác xâm nhập vào máu của thai phụ, thông qua hệ thống tĩnh mạch nơi nhau thai bám gây ra một số phản ứng giống dị ứng. Phản ứng này làm suy tim phổi cấp và xuất huyết nghiêm trọng. 1 Bệnh thường xảy ra trong lúc chuyển dạ, cũng có thể xảy ra khi mổ lấy thai, sảy thai, chấn thương bụng, chọc nước ối, sau sinh hoặc sau mổ lấy thai. Thời điểm mạch ối bị tắc nghẽn xảy ra khác nhau tùy trường hợp, thống kê cho thấy 12% trường hợp xảy ra khi màng ối còn nguyên; 70% trường hợp xảy ra trong chuyển dạ; 11% trường hợp xảy ra sau sinh qua đường âm đạo; 19% trường hợp xảy ra khi mổ lấy thai đã chuyển dạ hoặc chưa chuyển dạ. Thuyên tắc mạch ối có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ Thống kê số liệu các trường hợp mắc bệnh cho thấy, mặc dù bệnh lý tắc nghẽn mạch ối là tai biến sản khoa hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm, nguy cơ tử vong lên đến 90% ở mẹ và khoảng 20 – 60% ở trẻ. Những trường hợp nếu được chẩn đoán và xử trí kịp thời vẫn có thể cứu sống cả mẹ và thai nhi, do đó việc cập nhật chẩn đoán và đưa ra hướng xử trí đúng đắn, nhanh chóng là điều vô cùng cần thiết cho các trường hợp tai biến sản khoa. Nguyên nhân gây thuyên tắc ối là gì? Ở trạng thái bình thường, nước ối sẽ hoàn toàn nằm trong buồng ối, không đi vào hệ tuần hoàn của thai phụ. Khi hàng rào giữa khoang ối và tuần hoàn của thai phụ bị phá vỡ, nước ối sẽ đi vào máu của thai phụ thông qua các tĩnh mạch ống cổ tử cung, qua vị trí rau bám đã bong, qua nội mạc tử cung hoặc tử cung bị chấn thương dẫn đến tắc mạch ối. Tuy nhiên, không phải trường hợp nước ối đi vào tuần hoàn của thai phụ nào cũng gây tắc nghẽn. Lưu Thị Hồng cho biết, tất cả các độ tuổi đều có thể mắc chứng mạch ối bị tắc nghẽn xảy ra trước, trong hoặc ngay sau khi sinh. Y khoa ghi nhận các trường hợp tắc mạch ối ở thai phụ có chung đặc điểm như thai nhi lớn, thai quá ngày, thai phụ lo lắng, hốt hoảng, khó thở và nôn mửa. Thêm vào đó, một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm Thai phụ tuổi cao Những thai phụ trên 35 tuổi; Thai phụ mang đa thai hoặc sinh con nhiều lần; Nhau thai bất thường Khi mang thai nếu cấu trúc trong tử cung phát triển bất thường; Thai phụ mắc chứng tiền sản giật Những thai phụ mắc chứng tiền sản giật, huyết áp tăng cao và protein niệu sau tuần 20 của thai kỳ; Mổ lấy thai, hoặc đẻ đường dưới có sự can thiệp của thủ thuật Forceps, giác kéo, chọc hút nước ối Việc dùng kẹp hoặc các thủ thuật giác hút lấy thai có thể phá vỡ hàng rào vật lý giữa thai phụ và thai nhi. Thai phụ mắc bệnh có điểm chung như thai nhi lớn, thai quá ngày,… Triệu chứng tắc mạch ối Lưu Thị Hồng cho biết “Thai phụ được chẩn đoán mắc chứng thuyên tắc mạch ối có triệu chứng khởi đầu là suy hô hấp, sau đó tím tái đột ngột trong vòng vài phút, kèm theo tình trạng tụt huyết áp, phù phổi, lú lẫn và co giật. Khi đó các bác sĩ sẽ ấn tim, xoa bóp tim ngoài lồng ngực giúp tim đẩy máu nhanh hơn, cung cấp oxy nuôi các cơ quan quan trọng như não, tim, thận, phổi, gan,… Bên cạnh đó, thai phụ được bổ sung thuốc duy trì và nâng đỡ tình trạng tim mạch, truyền máu cùng nhiều biện pháp khác nhằm nhanh chóng đưa thai nhi ra khỏi cơ thể mẹ.” 3 Khoảng 40% thai phụ khi vượt qua các triệu chứng ban đầu thì lại bắt đầu có dấu hiệu chảy máu ở nhiều nơi, đờ tử cung và đông máu rải rác trong lòng mạch. Thậm chí, có những thai phụ có biểu hiện tim ngừng đập, ngừng thở trong vài phút đầu tiên và tử vong trong vòng 2 – 3 giờ sau đó. 2 Biến chứng tắc mạch ối nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời Theo Lưu Thị Hồng, “Bệnh thuyên tắc ối là một trong những tai biến sản khoa hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm do nước ối chảy vào tĩnh mạch, vào tim, phổi rồi lên não gây suy hô hấp cấp. Thai phụ sẽ chuyển tím tái đột ngột, trụy tim mạch, rối loạn đông máu,… Đặc biệt, tình trạng sẽ càng trở nên nguy hiểm hơn ở những thai phụ mắc bệnh đái tháo đường.” Tình trạng thuyên tắc ối sẽ nguy hiểm hơn nếu thai phụ mắc bệnh đái tháo đường Lưu Thị Hồng chia sẻ thêm, khi thai phụ mắc chứng tắc mạch ối không được nhận định đúng thời điểm, hoặc việc cấp cứu không thực hiện nhanh chóng, kịp thời có thể dẫn đến những hệ quả đáng tiếc, như Tim phổi ngừng hoạt động, kèm theo đó là rối loạn đông máu hoặc mất máu ồ ạt dẫn đến thai phụ bị thiếu oxy toàn thân, đặc biệt nguy hiểm khi thiếu oxy lên não. Sốc giảm thể tích tuần hoàn, suy gan, suy thận,… do rối loạn đông máu, mất máu quá nhiều mà không được bù máu kịp thời. Thai phụ sẽ phải lọc thận, lọc máu và chạy tuần hoàn ngoài cơ thể. Trụy tim mạch, dẫn đến tình trạng phù phổi cấp do truyền bù máu và dịch với khối lượng lớn để duy trì thể tích tuần hoàn, bảo vệ các cơ quan trong cơ thể. Tỷ lệ tử vong cao ở cả mẹ và con. Phương pháp điều trị thuyên tắc ối khi sinh Mặc dù thuyên tắc ối khi sinh là tai biến sản khoa nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao nhưng nếu được chẩn đoán và cấp cứu kịp thời, cả thai phụ và thai nhi có thể vượt qua “cửa tử”. Các phương pháp điều trị bệnh khẩn cấp gồm Đặt catheter Đặt ống catheter vào một trong các động mạch để theo dõi huyết áp thai phụ. Đồng thời, đặt ống vào tĩnh mạch ở ngực, cung cấp dịch truyền, máu hoặc thuốc cần thiết cho thai phụ. Cung cấp oxy Đặt ống thở vào khí quản, cung cấp oxy giúp thai phụ thở dễ dàng hơn. Truyền máu Nếu thai phụ mất nhiều máu, thai phụ cần được truyền máu và dịch thay thế. Sử dụng thuốc Thai phụ có thể được chỉ định dùng các loại thuốc để cải thiện và hỗ trợ chức năng tim. Thai phụ cần được chẩn đoán và cấp cứu kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm Cách phòng tránh thuyên tắc ối bằng cách nào? Các nghiên cứu cho thấy hiện vẫn chưa có phương pháp dự phòng tai biến sản khoa nguy hiểm này. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ siêu âm và quá trình thăm khám thai định kỳ có thể phát hiện, cảnh báo và xử lý sớm các dấu hiệu bất thường, ngăn ngừa những hậu quả đáng tiếc xảy ra. 4 “Nguyên tắc chung để có thai kỳ khỏe mạnh và quá trình sinh nở an toàn nằm ở việc quản lý tốt thai kỳ. Phụ nữ mang thai cần thăm khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện sớm các thai kỳ nguy cơ, có biện pháp xử lý kịp thời và hiệu quả, đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi” – Lưu Thị Hồng khuyến cáo. Thăm khám thai định kỳ theo chỉ định của bác sĩ để có thai kỳ khỏe mạnh, sinh nở an toàn Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh triển khai dịch vụ Thai sản trọn gói với chất lượng vượt trội, thai phụ được chăm sóc đặc biệt trong suốt thai kỳ, từ khi mang thai cho đến lúc sinh nở với sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia, bác sĩ hàng đầu trong lĩnh vực sản khoa và sơ sinh Việt Nam như Lưu Thị Hồng – Trưởng khoa Phụ sản, Đinh Thị Hiền Lê – Bác sĩ cao cấp khoa Phụ sản, Lê Tố Như – Trưởng khoa Sơ sinh,… Không chỉ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, các bác sĩ BVĐK Tâm Anh từng điều trị thành công hàng triệu ca tai biến sản khoa nguy hiểm như tiền sản giật, sản giật, vỡ tử cung, thuyên tắc nghẽn ối, băng huyết và đặc biệt là truyền máu song thai. Đặc biệt, bác sĩ tại BVĐK Tâm Anh còn tận tâm, đồng hành cùng sản phụ trải qua cuộc vượt cạn nhẹ nhàng nhất, tận hưởng trọn vẹn niềm vui chào đón thành viên mới. Có bao nhiêu loại tai biến trong thai kỳ và nguy cơ xảy ra ở giai đoạn nào? Để được tư vấn và đặt lịch khám chăm sóc sức khỏe thai sản tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách vui lòng liên hệ Hotline 1800 6858 hoặc Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Địa chỉ 108 phố Hoàng Như Tiếp, Đề, Biên, Nội Trên đây là tất cả các thông tin cần biết về tình trạng thuyên tắc ối ở chị em phụ nữ. Đây là 1 hiện tượng sản khoa nghiêm trọng, cần phải chú ý thật kỹ để phòng ngừa.

phòng ngừa thuyên tắc ối